އަލްރައިޓް، ކުޑަކުދިންގެ ކުޅޭ އެއްޗެހި ބާޒާރުގައި މިވަގުތު ހަގީގަތުގައި ވެސް ބާރުގަދަ އެއްޗެއްގެ ވާހަކަ ދައްކާލަމާ ހިނގާށެވެ .: ކުޑަކުދިންނަށް ހާއްސަ އިލެކްޓްރިކް ސައިކަލެއް . އަހަރެންގެ މާނައަކީ، ބެކްޔާޑްތަކާއި ކުޅިވަރު ކުޅޭ ސަރަހައްދުތައް ނަގާ މިނިއޭޗަރ، ބެޓެރީ އިން ކަރަންޓް ދޭ ދެ ފުރޮޅުލީ އުޅަނދުތައް ފެންނާނީ ކާކު ކަމަށް ހީކުރާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަކު މިއޮތީ، އަދި ތެދުތެދަށް ދަންނަވާނަމަ، އެއީ ކިތަންމެހާވެސް މޮޅު ކަމެއް. އިލެކްޓްރިކް ވެހިކަލްތަކަށް ދާ ޓްރެންޑަކީ ހަމައެކަނި ބޮޑެތި މީހުންނަށް މިހާރު ކުރެވޭނެ ޓްރެންޑެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުޑަކުދިންނަށް ޓްރިކްލްކޮށް، ހައިރާން ކުރުވަނިވި ގޮތަކަށް ރައްކާތެރި ޕެކޭޖެއްގައި މިނިވަންކަމާއި އެޑްވެންޗަރުގެ ރަހައެއް ހުށަހަޅައިދޭ ކަމެކެވެ.  

ކީއްވެ ބާޒް؟ އިންޑަސްޓްރީގެ ޓްރެންޑްސް & އެޑްވާންޓޭޖްސް

ތެދު ބުނާނަމަ، 2019 ވަނަ އަހަރުގެ . ކިޑްސް އިލެކްޓްރިކް މޮޓޯސައިކަލް  އިލެކްޓްރިކް މޮބިލިޓީއާ ދިމާއަށް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ބަދަލުވުމާ ފުރިހަމައަށް އެއްގޮތްވެއެވެ. ބެލެނިވެރިން އިތުރަށް އީކޯ ކޮންޝިއަސް ވެފައި، ދަރިންނަށް މަޑުމައިތިރި، ގޭސް ބޭރުކޮށް ދުއްވުމުގެ ޚިޔާލަކީ ހަމަ ޔަގީނުން ވެސް ކަމުދާ ޚިޔާލެކެވެ. އެއަށްވުރެ މާ ބޮޑަށް މި ބައިސްކަލްތަކުން ބައެއް ފޭސްޓިކް އެޑްވާންޓޭޖްތައް ލިބިގެންދެއެވެ .: 

· ރައްކާތެރިކަން ފުރަތަމަ: ގޭސް ޕަވަރޑް ކައުންޓަރޕާރޓްސް އާއި ހިލާފަށް (އެއީ، ލެޓްސް ފޭސް އިޓް، އަރ ނޮޓް ރިއަލީ ފޯރ ކިޑްސް)، މިއީ ލިމިޓެޑް ސްޕީޑްސް، ސްޓޭބަލް ތްރީ-ވީލް ޑިޒައިންސް (ގިނަ މޮޑެލްތަކަށް)، އަދި ރޮބަސްޓް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ފަދަ ސޭފްޓީ ފީޗާސްތަކާއެކު ޑިޒައިންކޮށްފައިވާ ތަކެތި. 

· ހަމަހިމޭން އޮޕަރޭޝަން: މިތަނުގައި އަޑުގަދަ އިންޖީނުތަކެއް ނެތް! ހަމަ އޮމާން، ހަމަހިމޭން މަޖާ، ވިތް އައި ގެސް އިޒް އަ ވިން ފޯރ ބޯޑް ކިޑްސް އެންޑް ޕޭރެންޓްސް’ ކަންފަތްޑްރަމްސް. 

· އޮޕަރޭޓް ކުރަން ފަސޭހަ: އާންމުކޮށް އެއީ ހަމައެކަނި ޕުޝް-ބަޓަން ސްޓާޓެއް ކަމަށާއި ސާދާ ޕެޑަލް ނުވަތަ ޓްވިސްޓް-ގްރިޕް ތްރޮޓްލް އެއް ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ. ކުދިކުދި އަތާއި ފައިން އުނގެނުމުގެ ކޯޑިނޭޝަނަށް ފުރިހަމަ އެވެ. 

· ހުނަރު ތަރައްޤީކުރުން .: މިއީ ހަމައެކަނި ކުޅޭ އެއްޗެހި ނޫން؛ އެއީ ކުދިންނަށް ބެލެންސް ކުރުމާއި، ޖާގަވެރި ހޭލުންތެރިކަމާއި، އިތުބާރު އުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަންކަމެވެ. ޕްލަސް، އެމީހުން ހަމަ ސާދާ މަޖާ! 

ގިނަ ކަސްޓަމަރުން ބުނާ ގޮތުގައި މިއިން އެއްޗެއްގެ މައްޗަށް ކުދިން މުޅިން ވެސް އަލިކޮށްދެ އެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ސައިކަލެއް ނޫން؛ އެއީ ތަޖުރިބާއެކެވެ. 

ހޫޑްގެ ދަށުގައި: ޓެކްނިކަލް ސްޕެކްސް އެންޑް ބިލްޑް ކޮލިޓީ

ތިބާ ބަލަން އުޅޭއިރު އިލެކްޓްރިކް ކިޑް މޮޓޯސައިކަލް , ތިޔަ އުޅެނީ ހަމައެކަނި ޕްލާސްޓިކް ކޮތަޅެއް ނޫން. އިންޖިނިއަރިންގެ ގޮތުން ވެސް އިންސާފުވެރި ބިޓެއް އެބައޮތެވެ. މިސާލަކަށް ކުޑަކުދިންނަށް ހާއްސަކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ އިލެކްޓްރިކް ބެބީ މޮޓޯސައިކަލް އަކީ މަޝްހޫރު ޗޮއިސްއެއް ކަމަށާއި، މިއީ މާ ރަނގަޅު ތަކެތިން އުފައްދާފައިވާ ސައިކަލެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މިދައްކަނީ ޗެސިސް އާއި އެކްސްލްސް އަށް ބޮޑީވޯކް އަދި ރޮބަސްޓް މެޓަލް ކޮމްޕޮނެންޓްސް އަށް ހައި ކޮލިޓީ، ދިގުދެމިގެންދާ ޕްލާސްޓިކް (ގިނަ ފަހަރަށް ޕީޕީ ނުވަތަ އޭބީއެސް ފޯ ރެސިލިއެންސް) އެވެ. އާންމުކޮށް އުފެއްދުމުގެ ޕްރޮސެސްގައި ޕްލާސްޓިކް ބައިތަކަށް އިންޖެކްޝަން މޯލްޑިންގ އާއި، އޭގެ ފަހުން ފަރުވާތެރިކަމާއެކު އެސެމްބްލީ ކުރުމާއި، ކޮލިޓީ ޗެކް ކުރުން ހިމެނެއެވެ.  

މި ސައިކަލުތަކުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ތަފާތު ފަންކްޝަންތައް ވެސް ހުރެއެވެ – މިއުޒިކް ޕްލޭޔަރާއި، އެލްއީޑީ ލައިޓްތަކާއި، އަދި ޑޭޝްބޯޑުގައި ވެސް ޅައިރުގެ ތައުލީމީ ފީޗާސްތައް ވެސް ހުރެ އެވެ. އެއީ އިތުރު އަގު އިތުރު ކުރުމަށް ރީތި ގޮތެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ހީވެއެވެ. 

ޕްރޮޑަކްޓް ސްޕެސިފިކޭޝަންސް: އިލެކްޓްރިކް ބެބީ މޮޓޯސައިކަލް ފޯރ ކިޑްސް

ރަނގަޅު ފިޓް ހޯދުން: ވެންޑަރ ކޮމްޕެރިޝަން އެންޑް ކަސްޓަމައިޒޭޝަން

ބާޒާރުގައި އުޅޭއިރު . ކުޑަކުދިންނަށް ޚާއްޞަ އިލެކްޓްރިކް ސައިކަލެއް , ތިބާއަށް ހައިރާން ކުރުވަނިވި ވައްތަރެއް ފެންނާނެއެވެ. އަސާސީ މޮޑެލްތަކުން ފެށިގެން ފީޗާ ރިޗް ކްރޫޒާސް އާއި ހަމައަށް އެކި ވެންޑަރުން ތަފާތު ޓޭކްތައް ހުށަހަޅަ އެވެ. ކަސްޓަމައިޒޭޝަން އަކީ ވެސް ބޮޑު ކަމެއް؛ ގިނަ އުފެއްދުންތެރިން ތަފާތު ކުލަ ސްކީމްތަކާއި، ސްޓިކާ ސެޓްތަކާއި، ފަންކްޝަނަލް އެޑްއޮންސް އަށް ހުއްދަ ދޭއިރު، މިއީ ތަޖުރިބާ ޕާސަނަލައިޒް ކުރުމަށް ކިތަންމެހާވެސް ރީތި އެއްޗެކެވެ.  

ކުޑަކުދިންގެ އިލެކްޓްރިކް ސައިކަލުތަކަށް އަޅާކިޔާއިރު ބަލާލުން (އިލަސްޓްރޭޓިވް)

ރިއަލް-ވޯލްޑް އިމްޕެކްޓް: އެޕްލިކޭޝަން އެންޑް ކަސްޓަމަރ ފީޑްބެކް

މި އެއްޗެހި ކުޑަކުދިންނަށް ހާއްސަ އިލެކްޓްރިކް ސައިކަލެއް  ކެޓަލަގްތަކުގައި ހަމައެކަނި ރަނގަޅު ގޮތަކަށް ފެންނަން ނޫން؛ އެއީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ތަކެތި. ބެކްޔާޑް އެޑްވެންޗަރސް އަށް ވިސްނާ، ތާރު އަޅާފައިވާ ޑްރައިވްވޭތަކުގައި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ކްރޫޒިންގ ކުރުމާއި، ނުވަތަ ލޯކަލް ޕާކްތަކުގައި ވެސް (އަބަދުވެސް ބެލެނިވެރިންގެ ބެލުމުގެ ދަށުން އުޅުން، ހަމަގައިމުވެސް) އެވެ. ރަނގަޅު ފަރުވާއާއި ބެލެހެއްޓުމާއެކު ޚިދުމަތުގެ އާދައިގެ ދިރިއުޅުމަކީ، ކުޑަކުއްޖެއްގެ ތަރައްޤީގެ ކުރީކޮޅުގެ މަރުޙަލާތަކުގެ ބޮޑު ބައެއް ކަވަރުކޮށް، ފަސޭހައިން އެތައް އަހަރެއް ވެދާނެ ދިރިއުޅުމެކެވެ. 

ހައިރާންވާންޖެހޭ ކަމަކީ، މިކަމަށް މާކެޓް ޑިމާންޑްގެ ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް . ކުޑަކުދިންނަށް ޚާއްޞަ އިލެކްޓްރިކް ސައިކަލެއް  އަންނަނީ އިރުދެކުނު އޭޝިއާ، މެދުއިރުމަތި، ދެކުނު އެމެރިކާ، އަދި އެފްރިކާއިންނެވެ. ހީވަނީ މި ސަރަހައްދުތަކުގައި ތިބި ބެލެނިވެރިން ހަގީގަތުގައި ވެސް އިލެކްޓްރިކް ބެބީ މޮޓޯސައިކަލް ފަދަ އުފެއްދުންތަކުގެ ފެންވަރާއި ފަންކްޝަނަލިޓީ ގަބޫލުކޮށްފައިވާހެންނެވެ. ކަސްޓަމަރުންގެ ޕޮޒިޓިވް ފީޑްބެކް ގިނަ ފަހަރަށް ފާހަގަކޮށްދެނީ މި ބައިސްކަލްތަކުން ކުޑަކުދިންނަށް ލިބޭ ދިގުދެމިގެންދާ ކަމާއި، އެއީ، ތެދުވެރިކަމާއެކު ބުނާނަމަ، އެއީ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ވާހަކައެވެ. 

ފައިނަލް ތޯޓްސް އެންޑް ސެޓްފިކެޓްސް

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާލަން ބޭނުންވަނީ 2016 ވަނަ އަހަރުގެ ދުނިޔެއެވެ. އިލެކްޓްރިކް ކިޑް މޮޓޯސައިކަލް  އެއީ ފޯރިގަދަ، ބްލެންޑިންގ ޓެކްނޮލޮޖީ، ސޭފްޓީ، އަދި އެންޑްލެސް މަޖާ. އެއީ ހަމައެކަނި ކުޑަކުއްޖަކަށް ޕޮއިންޓް އޭ އިން ޕޮއިންޓް ބީ އަށް ލިބުމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ޚިޔާލާއި، މޮޓޯ ސްކިލްސް ތަރައްގީ ކުރުމާއި، އެމީހުންގެ މޫނުމަތީގައި ހުރި އެ އަގުހުރި ހިނިތުންވުމެވެ. އެއްޗެއް ހޮވާއިރު، އަބަދުވެސް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވާ އަގުހުރި ބްރޭންޑްތައް ބަލާށެވެ. ސީއީ (ކޮންފޯމިޓޭ ޔޫރޯޕެއެން)، EN71 (ޔޫރަޕިއަން ސޭފްޓީ ސްޓޭންޑަރޑް ފޯރ ޓޮއިސް)، އަދި އޭއެސްޓީއެމް އެފް963 (އެމެރިކަން ސޮސައިޓީ ފޯ ޓެސްޓިންގ އެންޑް މެޓީރިއަލްސް) ފަދަ ސެޓްފިކެޓްތަކަކީ އުފެއްދުމެއްގެ ކޮލިޓީ އެންޑް ސޭފްޓީ ޓެސްޓިންގގެ މުހިންމު އިންޑިކޭޓަރތަކެކެވެ. 

އެހެންކަމުން، ކުޑަ ރައިޑަރަކަށް ބޮޑު ތުރިލްއެއް ހަދިޔާ ކުރަން ވިސްނަމުންދާނަމަ، ކުޑަކުދިންނަށް ހާއްސަކޮށްގެން ކަރަންޓު ސައިކަލަކީ ހަމައެކަނި ފުރިހަމަ ޗޮއިސްއަކަށް ވެދާނެ އެވެ. ހަމަ ޔަގީންކޮށްލަންވީ ހެލްމެޓެއް ލައިގެން އުޅޭކަން، އޯކޭތަ؟ ފުރަތަމަ ރައްކާތެރިކަން، އަބަދުވެސް! 

އޮތޯރިޓޭޓިވް ސައިޓޭޝަންސް

1. އޭއެސްޓީއެމް އިންޓަނޭޝަނަލް އެވެ. (2017). ޓޮއި ސޭފްޓީއަށް ސްޓޭންޑަރޑް ކޮންސިއުމަރ ސޭފްޓީ ސްޕެސިފިކޭޝަން (F963-17).   

2. ޔޫރަޕިއަން ޕާލަމެންޓާއި ކައުންސިލް. (2009). ޑިރެކްޓިވް 2009/48/އީސީ އޮން ދަ ސޭފްޓީ އޮފް ޓޮއިސް (EN71 SERIES).     

3. ސީއީ މާކިންގ. (އެންޑީ). ސީއީ މާކިންގ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟